Terras van The Black Swan Beijing met uitzicht op een aangelegde tuin en vijver, onderdeel van het restaurantmuziekproject van Music Eye View met Vianney Massot.

Vianney Massot

  • Restaurant
  • Chef
  • Gastronomie

Nog voordat we Blackswan in Beijing hebben bezocht, geeft Vianney Massot ons carte blanche. Op afstand ontwikkelen we drie eigen muzikale werelden voor het restaurant, de Library en de bar. Ze bewegen mee van het stralende wit van de dag naar de diepte van de avond.

De achtergrondmuziek (BGM, afkorting van Background Music) treedt terug en geeft ruimte aan de architectuur, het spel van licht en schaduw en de keuken van Vianney. Drie ruimtes vinden hun eigen stem binnen één gedeelde klankidentiteit.

© The Black Swan, Chris Shao Studio

Beijing · Gastronomie

Bij Blackswan Beijing — het gastronomische restaurant met twee Michelinsterren onder leiding van chef Vianney Massot — geeft het veranderende licht vorm aan een klankidentiteit die meebeweegt van dag naar nacht. Music Eye View kreeg carte blanche en creëerde drie afzonderlijke muzikale werelden voor het restaurant, de Library en de bar. De muziek volgt de overgang van dag naar avond en zet hetzelfde muzikale verhaal voort in Loong Bar.

Blackswan Beijing

In Beijing stap je via een museum de wereld van Vianney Massot binnen. Blackswan heeft inmiddels twee Michelinsterren.

Blackswan bevindt zich op de eerste verdieping van het Luo Hong Art Museum. Achter de ramen trekt de tuin de blik naar buiten: water, bomen, koi en zwanen die langs de eetzaal glijden. Binnen vertaalde Chris Shao de zwaan naar beweging en liet hij haar rondingen het interieur vormen.

Het project begon bij Swans, een werk van Gary Hume. Ononderbroken lijnen kruisen elkaar, raken elkaar even en verstrengelen zich, totdat de vogels zichtbaar worden. Het idee van een vorm die door licht verandert, loopt als een rode draad door Blackswan.

In de Chinese cultuur wordt de witte zwaan geassocieerd met zuiverheid, edelheid en trouw; de veel zeldzamere zwarte zwaan roept het uitzonderlijke op. Overdag vult het licht de ruimtes tot het wit bijna onwerkelijk wordt. ’s Avonds krijgen dezelfde lijnen meer diepte, worden de materialen donkerder en krijgt zwart een nieuwe aanwezigheid. Het restaurant behoudt zijn vorm, maar gaat over in een andere staat.

Die beelden deden ons aan Kubrick denken: 2001: A Space Odyssey. Die associatie komt geheel van onszelf en vangt onze eerste reactie op de plek: smetteloos wit, weidse rondingen, een gevoel van ruimte dat ergens tussen architectuur en stilte lijkt te zweven.

Licht zet muziek als eerste in beweging.

Zo ver weg, zo dichtbij

Blackswan kwam bij ons via een naam die we al kenden: Joël Robuchon. Vianney Massot was souschef geweest bij La Grande Maison in Bordeaux. Music Eye View had gewerkt met La Grande Maison en met verschillende andere huizen van Robuchon. Al lang voor Blackswan voerden onze wegen ons langs enkele van dezelfde plekken.

De muziek voor Blackswan begon met een gebaar van volledig vertrouwen. Zijn keuken draagt zijn signatuur; hij vertrouwde erop dat wij een muzikale signatuur voor de plek zouden vinden. We kregen alle vrijheid, en daarmee een veeleisende opdracht: de muziek zo precies in Blackswan laten passen dat het zou voelen alsof ze er altijd al thuishoorde.

De rest kreeg op afstand vorm. Stemmen, beelden en woorden waren genoeg om die afstand te overbruggen. Vianney liet ons die interpretatie tot het einde volgen en legde de regie volledig in onze handen. Binnen dat vertrouwen vond de klankidentiteit haar definitieve vorm.

Enkele dagen voor de feestelijke opening, tijdens de repetities, ontmoette de muziek Blackswan eindelijk. Wat op afstand was bedacht, klonk voor het eerst in de ruimtes, in het licht en in het ritme van de bediening. Vianney omarmde het geheel, zonder ook maar één aanpassing. Wat wij ons hadden voorgesteld, kreeg om hem heen tastbare vorm.

Op dat moment verweefde de muziek zich met Blackswan zelf: met licht, gebaren, smaken en stiltes, tot ze een van de aanwezige krachten werd die de plek vormgeven.

Vertrouwen krijgt vorm.

Witte zwaan, zwarte zwaan

Chris Shao verweeft de aanwezigheid van de zwaan met Blackswan. Ze verschijnt in de rondingen, de gebeeldhouwde plafonds, de doorlopende lijnen en de manier waarop elk materiaal het licht vangt. Steen, pleisterwerk, fluweel en metaal vormen samen een interieurlandschap dat precies is uitgewerkt en toch voortdurend verschuift.

Achter de ramen spreekt de tuin dezelfde taal, maar dan in levende vorm. Water, bomen, koi en de zwanen zelf trekken de architectuur door tot voorbij het glas. De blik beweegt van materiaal naar weerspiegeling, van ronding naar levende aanwezigheid.

Met het verstrijken van de uren verandert de plek opnieuw. Daglicht opent de ruimtes, verzacht de oppervlakken en maakt het wit bijna onwerkelijk. De avond daalt neer in dezelfde lijnen; de materialen worden donkerder, de schaduwen krijgen meer diepte en Blackswan verandert van register zonder zijn samenhang te verliezen.

De keuken van Vianney Massot volgt dezelfde lijn. Ook daar draait het om precisie, evenwicht en aandacht voor wat bijna onmerkbaar is. De gebaren van de chef, de materialen van Chris Shao en het veranderende licht spreken allemaal dezelfde taal.

De muziek moest binnen dat ritme haar plek vinden: de lichtheid bewaren zonder haar te laten vervliegen, met de ruimte mee verdiepen zonder haar te verzwaren, ruimte laten voor stilte en Blackswan vervolgens volgen in de overgang van wit naar zwart.

Vorm wordt beweging.

Gewichtloos

De muziek van Blackswan krijgt drie vormen. Het restaurant vindt zijn inspiratie in de witte zwaan. De bar hoort bij de avond, wanneer de zwarte zwaan met het afnemende licht tevoorschijn komt. In de Library, de Chef’s Table, komt alles dichterbij: een handvol gasten, Vianney vlakbij, een intiemer gesprek met de plek.

Restaurant

In het restaurant geven Air, Cascadeur en Tao elektronica een bijna gewichtloze kwaliteit. Texturen ademen, stemmen lijken hun gewicht te verliezen en de puls blijft soepel, met ruimte eromheen. De muziek draagt het zwevende gevoel verder dat we al ervoeren bij de eerste beelden van Blackswan.

Library

In de Library verplaatsen Goldmund, Philip Glass en Víkingur Ólafsson dat gevoel van zweven naar piano, herhaling en de ruimte tussen de noten. Met slechts een handvol gasten en Vianney vlakbij wordt het luisteren intiemer; elk motief komt dichterbij, elke stilte is sterker aanwezig. De muziek wordt soberder, bijna tastbaar.

Bar

In de bar zorgen Freedom Fry, Napkey en Weekend Affair voor directere energie. Alle drie maken ze deel uit van een jongere Franse electropopscene die vaak in het Engels werkt en de avond een levendiger, directer ritme geeft. Iets van Vianneys eigen cultuur klinkt erin door, vertaald naar een geluid van nu; de zwarte zwaan wint aan vaart zonder zijn elegantie te verliezen.

Na de zwaan, de loong.

Van Blackswan naar Loong Bar

In onze gesprekken dook een andere naam op: Loong Bar Beijing. Vianney bracht ons erheen.

Met Loong Bar maakte de zwaan plaats voor een andere mythologie. De loong, de Chinese draak, wordt al eeuwen verbonden met kracht, gezag en voorspoed. Zelfs het aantal klauwen kon vroeger rang aanduiden: vijf hoorden bij de keizer en de keizerlijke familie; vier kwamen voor in adellijke en hofkringen; draken met drie klauwen verschenen verder buiten de keizerlijke sfeer.

Achter een figuur die al te gemakkelijk wordt teruggebracht tot het woord ‘draak’, schuilt een hele taal van tekens, rangen, verhalen en symbolen.

Die symbolische wereld werd ons vertrekpunt. Blackswan had ons naar licht, wit en zwart geleid, naar de overgang van de ene staat naar de andere. Loong Bar opende een andere wereld, gevormd door een wezen dat wordt geassocieerd met hemel en water, kracht, macht en voorspoed, en door een beeldtaal waarin ieder detail betekenis kan hebben.

Daar moest de muziek beginnen.

Uit deze relatie zijn inmiddels twee projecten gegroeid. Stemmen, beelden en muziek hebben duizenden kilometers afgelegd tussen Parijs en Beijing.

Elders begint het luisteren opnieuw.

‘De gast een zo diep mogelijke herinnering meegeven, op de eenvoudigst mogelijke manier.’

Vianney Massot